Từ ngày 1 tháng 10 năm 2026, luật FIBA diễn đạt rõ hơn thời điểm một cầu thủ bắt đầu act of shooting. Với cú nhảy ném rổ, mốc là khi cầu thủ bắt đầu đưa vai và bóng lên phía rổ đối phương; với động tác liên tục sau khi bắt bóng hoặc kết thúc dẫn bóng, mốc gắn với việc thu bóng và tiếp nối chuyển động ném.
Điểm chínhCú ném nhảy bắt đầu khi cầu thủ bắt đầu di chuyển vai và bóng lên phía rổ đối phương. · Trong pha drive liên tục, act of shooting gắn với thời điểm thu bóng ở cuối lần dẫn bóng hoặc khi bắt bóng trên không rồi tiếp tục động tác ném. · Act kết thúc khi bóng rời tay hoặc một act hoàn toàn mới bắt đầu; nếu cầu thủ ở trên không, việc chân chạm sàn cũng là mốc kết thúc theo điều luật. · Số bước chân tự nó không xác định act of shooting bắt đầu lúc nào.
Điều gì thay đổi trong cách đọc act of shooting?
FIBA Official Basketball Rules 2026, Điều 15, nêu cụ thể hơn cách nhận diện hành động ném rổ. Quy tắc áp dụng từ ngày 1 tháng 10 năm 2026; trước ngày này, trọng tài và người xem cần căn cứ phiên bản luật đang có hiệu lực tại giải đấu, thay vì mặc định bản 2026 đã áp dụng. FIBA thông báo mốc hiệu lực này trong công bố về bộ luật mới. [1] [2]
Điểm hữu ích của phần làm rõ là tách hai kiểu chuyển động thường bị gộp chung: cầu thủ chuẩn bị ném từ trạng thái kiểm soát bóng và cầu thủ đang hoàn tất một pha drive liên tục. Mốc bắt đầu khác nhau, vì thế khi xem một pha va chạm, chỉ nhìn khoảnh khắc bóng rời tay có thể bỏ qua giai đoạn act of shooting đã bắt đầu trước đó.
Cú nhảy ném rổ: theo dõi vai và bóng
Với cú nhảy ném rổ hoặc một động tác ném khác, hành động bắt đầu khi cầu thủ khởi sự đưa vai và bóng lên hướng rổ đối phương. Đây là dấu hiệu của chuyển động ném, không phải yêu cầu cầu thủ phải nhảy lên trước. Nếu cầu thủ đang giữ bóng và bắt đầu động tác nâng bóng để ném, act có thể đã bắt đầu dù chân vẫn ở mặt sân. [1]
Khi xem lại tình huống bị phạm lỗi, hãy quan sát chuyển động có chủ đích của phần thân trên và quả bóng. Một cú giả ném hoặc động tác đổi hướng có thể khiến đánh giá khác đi; quy tắc không nói rằng mọi lần nâng bóng đều tự động trở thành act of shooting. Trọng tài cần xác định hành động đang diễn ra có phải một nỗ lực ném rổ hay không.
Pha drive liên tục bắt đầu từ lúc thu bóng
Trong chuyển động liên tục dẫn tới cú ném, Điều 15 gắn mốc với việc cầu thủ thu bóng: khi hoàn tất lần dẫn bóng hoặc bắt bóng trên không, bóng nằm yên trong tay rồi cầu thủ tiếp tục chuyển động ném. Cách diễn đạt này giúp giải thích pha lên rổ mà cầu thủ không dừng lại để tạo một động tác ném tách biệt. [1]
Ví dụ, cầu thủ kết thúc lần dẫn bóng, gom bóng vào tay rồi bước tiếp và đưa bóng lên rổ. Để xác định act bắt đầu khi nào, hãy theo dõi chuỗi hành động sau lúc bóng được kiểm soát trong tay, chứ không đếm riêng số bước. FIBA nêu rõ số bước không quyết định thời điểm bắt đầu act of shooting.
Act kết thúc ở đâu và vì sao mốc này quan trọng?
Act of shooting kết thúc khi bóng rời tay hoặc khi một act hoàn toàn mới bắt đầu; với cầu thủ đang ở trên không, điều luật cũng xác định việc chân trở lại mặt sân là mốc kết thúc. Những giới hạn này giúp phân định hành động ném đang diễn ra với một hành động chơi bóng tiếp theo. [1]
Điều 15 cũng nêu điều kiện về vị trí bóng ở frontcourt, cùng ngoại lệ cho hành động cuối cùng ngay trước khi hết thời gian trận đấu hoặc đồng hồ ném rổ. Các chi tiết ấy có thể ảnh hưởng cách xử lý một pha ném gần tiếng còi, nên người xem cần đối chiếu cả bối cảnh thời gian lẫn vị trí bóng. Khi theo dõi lịch thi đấu và các pha bóng rổ trực tiếp trên KLIVE – lịch thi đấu thể thao, độc giả có thể dùng các mốc này để đọc diễn biến, nhưng quyết định cụ thể vẫn thuộc về tổ trọng tài theo luật đang áp dụng ở giải.
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Act of shooting bắt đầu lúc nào trong cú nhảy ném rổ?
Theo FIBA 2026, mốc bắt đầu là khi cầu thủ bắt đầu di chuyển vai và bóng lên phía rổ đối phương.
Pha drive liên tục được tính từ lúc nào?
Mốc gắn với lúc cầu thủ thu bóng ở cuối lần dẫn bóng hoặc bắt bóng trên không, bóng nằm yên trong tay và cầu thủ tiếp tục động tác ném.
Có thể dùng số bước để xác định act of shooting không?
Không. Điều 15 nói số bước không liên quan đến việc xác định act of shooting bắt đầu khi nào.
Luật FIBA 2026 có hiệu lực từ ngày nào?
FIBA thông báo bộ luật 2026 có hiệu lực từ ngày 1 tháng 10 năm 2026; trước ngày đó cần xem quy tắc hiện hành của giải.